„Планот е изградба на фарма на ветерници во два дела со моќност од по 50 мегавати секој. Ова е втора верзија на студијата, која првично се базираше на еден дел со моќност од 100 мегавати“, појасни извршниот директор на„Инвал Македонија“, Џорди Молинари Марјано.

Двегодишната административна процедура за обезбедување на потребните дозволи за работа не ги обесхрабрува шпанските инвеститори. За нив тоа е пресметан ризик.

„Голем дел од потребните дозволи за градба се обезбедени, како еколошката и дозволата со претходно усвоена урбанистичка документација за градба. Со големо разбирање и ефикасност од Регулаторната комисија за енергетика, од каде набргу го чекаме Правилникот за стопанисување со произведената електрична енергија и Министерството за транспорт и врски, инвестицијата би требало да стартува со градба на почеток на идната година“, оптимист е Молинари Марјано.

Македонија не е лидер со најбавна администрација во Европа. Шпанија е прва, тврдат странците. Седум години потрошиле во обезбедување на потребните дозволи за старт на инвестицијата. Во Полска чекале три, а во Романија половина година повеќе. Од инвестицијата тешка 140 милиони евра, Шпанците очекуваат годишно производство на 250 гигават часови електрична енергија. Профитот зацртан на 20 милиони евра ќе е добредојден и за Македонија.

Дејан Ефремов

Ortac Recources, компанија за истражување и развој на благородни метали во Европа, е дел од бизнис-делегацијата од Велика Британија која со принцот Мајкл од Кент во Македонија пристигна пред пет дена. Во интервју за „Капитал“, извршниот директор, Ентони Балм, вели дека е импресиониран од можностите за инвестирање во земјава, а интерес веќе покажа за рударскиот бизнис.

 Со што се занимава компанијата со која раководите?

Ortac Recourses е компанија за истражување и развој на проекти за злато и базни метали во Словачка, но имаме план да се прошириме и во други европски земји. Имаме голем проект за злато во Словачка, од над еден милион унци, па сега подготвуваме физибилити студија за да го развиеме. Се интересираме за Македонија затоа што има добри геолошки ресурси. Овде луѓето веќе долги години се занимаваат со рударство и постои шанса за развој на нови комерцијални можности. Затоа би сакале да дојдеме овде и да истражиме. Ќе учествуваме на некои од тендерите кои се планираат за наредната година и ќе донесеме геолошки експерти за да видиме дали можат да утврдат комерцијален проект.

 Што мислите со комерцијален проект?

Па, доволно големи ресурси со доволно висок квалитет за да изградиме нов рудник.

 Дали имате првични проценки колку ќе биде вреден проектот?

Обично за да развиете рудник може да ве чини меѓу 15 милиони и 200 милиони евра. Треба да се изработи физибилити студија за наредните 10 години, бидејќи мора да подигнеме средства од банките за да почнеме. Мора да минеме низ технички процес, да ги утврдиме ресурсите според меѓународни стандарди, а потоа да направиме физибилити студија според меѓународни стандарди. Таа ќе опфаќа проучување на животната средина за да се осигураме дека ова нема да има негативно влијание врз околината. Откако сево ова ќе биде готово и одобрено од владата и лицата кои се задолжени за тоа, ќе почнеме со изградба на рудникот.

 Дали можеби имате веќе утврдено каде би бил изграден тој рудник?

Најверојатно ќе биде во североисточниот дел од земјата, но засега ништо не е одредено за сигурно. Мора да ги разгледаме сите можности. Во македонската влада веќе има позитивен став за овој проект, но секогаш мора да ја земете предвид и грижата за животната средина. На пример, не може да изградите рудник овде, среде Скопје.

 Со кого се сретнавте за да разговарате околу рударскиот бизнис и колку сте задоволни од искуството од оваа турнеја низ Македонија?

Се сретнавме со луѓе од Министерството за економија и од Агенцијата за странски инвестиции. Многу се гостопримливи и сметаме дека ќе ни дадат голема поддршка. Така што, во одредена фаза, ако влеземе со проект, тие ќе разговараат со луѓето на местата каде што ќе сакаме да вршиме испитувања. Пред да се вратиме дома, се надеваме дека ќе дознаеме нешто повеќе околу рударските проекти. Но, многу е тешко во оваа фаза да кажеме што точно сакаме да правиме. Мора да доведеме техничари, кои ќе одлучат кои проекти би биле најдобри. Ова се тешки времиња, владее рецесија во светот, така што не е баш лесно да подигнете пари за рудник. Затоа, идејата е да направиме технички и геолошки испитувања и за неколку години веќе да имаме план за организирање нов проект.

 Дали веќе имате направено анализа на македонскиот пазар? Што мислите за бизнис-климата во Македонија?

Ова ми е прво патување во Македонија. Значи ова е истражувачка посета, за да дознаам како се одвиваат нештата во Македонија, како се развиваат бизнисот и политиката. Да видиме дали може да се гради бизнис овде. Сметам дека земјава е мошне приемлива за странски инвестиции.

 Последниве неколку години, во агендата на владата приоритет се странски инвестиции и се прави многу за нивно привлекување. Но, во Македонија има само една поголема британска инвестиција, а тоа е Џонсон Мети. Зошто е така?

Не сум читал доволно студии затоа што никогаш претходно не сум бил во Македонија. Во споредба со други земји, вашата држава навистина се чини отворена за странски инвестиции. А и бидејќи Македонија е некако насочена кон надвор, има голем број иселеници кои живеат во странство, мислам дека е природно приемлива за странци. Бевме и во просториите на Џонсон Мети и од тоа што го слушнавме, тие се навистина импресионирани од Македонија.

 Дали економската криза го погоди Вашиот бизнис и какви се Вашите очекувања за 2012 година?

Потешко се добиваат пари, но цените на металите сепак се добри. Цените на некои паѓаат, како што се бакарот, оловото, цинкот, но цената на златото расте. Значи не е премногу лошо, но потешко се добиваат пари за ризични проекти. Рударството отсекогаш било ризичен бизнис, така што мора да ги намалиме ризиците колку што е можно повеќе. Сметаме дека ќе има постепено подобрување во светската економија, најверојатно во втората половина од годината. Секако дека делумно зависиме од она што ќе се случува во еврозоната, но некако ќе се извлечеме и ќе продолжиме да функционираме.

 Можеме ли да Ве очекуваме повторно во Македонија во блиска иднина?

Да, или мене или некој од моите колеги. Ќе се обидам да средам некој од моите колеги да дојде овде во наредните две-три недели.

http://www.kapital.com.mk/mk/dneven_vesnik.aspx/79573/sakame_da_otvorime_rudnik_vo_makedonija!.aspx?iId=2573

Според последните анализи на Газпром, Македонија не е дел од мегапроектот Јужен поток, кој со руски гас треба да ги снабди Грција, Бугарија, Романија, Србија, Хрватска, Словенија, Унгарија, Австрија и Италија.

Додека министерот за финансии, Зоран Ставрески, молчи дали и како Македонија ќе влезе во мегапроектот Јужен поток, Газпром и официјално ја заобиколи земјава во креирањето на главната траса по која до крајот на 2012 година треба да почне да се гради меѓународниот коридор. Извршниот директор на рускиот нафтен гигант Газпром, Алексеј Милер, на состанок посветен токму на Јужен покот на 20 декември лани, изјавува дека ќе ги забрзаат сите активности што поскоро Јужен поток да стане реалност.

„Имаме сè што е потребно за значително да се забрза изградбата на Јужен поток. Имаме регулаторна основа, голем интерес од страна на учесниците во проектот, потребните пари, како и евиденција за испорака на гасот преку големите компании за пренос на гасот под Црното Море. Интересот за проектот е голем, а ние сме подготвени да го лансираме“, изјавува Милер.

Според јавно објавените податоци од Газпром, Јужниот поток ќе тргне од Русија, под Црното Море од каде што еден крак треба да поминува низ Романија и Србија со можен крак кон Хрватска, а другиот крак од под морскиот басен оди кон Бугарија.

 Оттаму, пак, еден крак оди кон Грција и Италија, а вториот крак од Бугарија се расчленува кон Србија, Унгарија, Австрија и Словенија. Од картата се гледа и дека низ Србија најверојатно ќе поминуваат дури четири водови. Но, зачудува фактот како Хрватска успеала да излобира еден крак од Србија да поминува низ неа, а Македонија не?!

Дека проектот е разработен до детали укажува и податокот од Газпром дека руската компанија веќе формирала заеднички фирми со земјите низ кои ќе минува овој гасоводен коридор.

Министерот за финанси, Зоран Ставрески, кој уште во септември 2010 година уверуваше дека Македонија ќе биде дел од овој значаен меѓународен гасовод, вчера не одговори до каде се преговорите што ги води со Газпром за проектот. Нема коменатар ниту за јавно објавените информаци од Газпром, според кои, Македонија, засега, ниту е дел од главниот гасовод, ниту, пак, Газпром предвидел крак низ земјава.

„Тоа што го договоривме со Газпром е дека Македонија има добри изгледи да обезбеди вклучување во Јужниот поток било преку продолжување на крак од Јужниот поток кон Македонија или како транзитна рута за истиот. Второто решение секако е потешко остварливо, бидејќи подразбира вклужување и на други земји и тоа е одлука која зависи од земјите од регионот како што се Албанија и Косово. Останува да ги подготвиме сите детали кои му се потребни на Газпром за да ја направи техничката анализа од која ќе зависи каде и како Македонија ќе се приклучи, со колкави количини, по што би следело потпишување на меѓудржавен договор“, изјави пред речиси две години Ставрески пред Леонид Чугунов, началник на одделот за управување со проекти во Газпром.

Јужен поток желба или реалност за Македонија?

Дел од енергетските експерти во земјава, кои се дел од преговорите меѓу Македонија и Русија, за „Капитал“ објаснуваат дека иако преговорите одат бавно, сепак ги има.

„Точно е дека Македонија нема да биде транзитна земја за проектот Јужен поток, но сè уште се преговара Македонија да може да се приклучи кон овој проект преку крак од Србија, Грција или евентуално од Бугарија. Русија подготвува предлог меѓувладин договор кој во скоро време треба да ѝ го достави на македонската влада. Моите информации се дека Газпром сè уште ја прави анализата која треба да покаже дали и од каде Македонија ќе користи крак од Јужниот поток“, објаснува за „Капитал“ инволвиран во проектот Јужен поток.

Енергетските експерти постојано коментираат дека можниот влез на земјава во главните руски енергетски шеми е шанса која не смее да се пропушти. На тој начин не само што Македонија би била дел од гасоводот кој тргнува од Русија до земјите од Централна Европа, туку ќе се вклучи во проекти кои носат илјадници вработувања и милиони, ако не и милијарди долари директни инвестиции.

„Ако земјава навистина сака да биде дел од Јужен поток треба трипати да ја зголеми проточната моќ на цевките кои планира да ги гради за гасоводот. Ако, пак, Македонија не биде дел од овој меѓународен транзитен коридор, утре ќе биде сосема спротивна ситуацијата - ќе треба гас да купуваме од Албанија. Албанија се споменува како земја каде што ќе бидат големите станици за течен гас“, неодамна за „Капитал“ изјави Константин Димитров, претседател на Македонскиот центар за енергетска ефикасност.

Аналитичарите веќе подолго време алармираат дека Македонија не смее да заостанува зад регионот и дека гасификацијата мора да биде апсолутен приоритет. Оваа теза тие ја објаснуваат со фактот дека од нашите соседи, Србија и Бугарија, можат да прераснат во крстосници на Балканот кога е гасот во прашање. Наспроти ова, Македонија сè уште не фигурира во ниту еден регионален проект. Во земјава еден главен цевковод за гас доаѓа до Скопје, со крак до Бунарџик, а гас користат само 30-ина големи индустрии, наспроти реалноста во Европа каде што гасот е најевтин и широкодостапен енергенс.

Руски Газпром, италијански Ени, германски Винтершал и француски ЕДФ треба да реализираат проект за продолжување на гасоводот Син поток до Јужна Европа преку Турција и да изградат нов гасовод Јужен поток, кој ќе ја заобиколува Турција. Јужниот поток има капацитет од околу 60 милијарди метри кубни гас годишно, а треба да проработи најдоцна до 2015 година.

http://www.kapital.com.mk/mk/dneven_vesnik.aspx/79504/juzhen_potok_ja_zaobikoli_makedonija_!.aspx?iId=2568